Support for the wall by the Israeli people is greater than ever. In Jerusalem in particular, many Israelis think the wall has proven to be an effective barrier against attacks. Since it was built there have been no large suicide attacks by Palestinians from the West Bank.

Westbank Banksy

Slipping in unnoticed
The question is in how much the barrier has contributed. The wall is planned to be 750 kilometres long in total, but to date only 60 percent of it is complete. In the south of the West Bank, it is quite easy to slip into Israel unnoticed.

Nevertheless, the wall has proven its worth, thinks Dr. Jonathan Fine, analyst at the Institute for Counter-Terrorism in Herzliya.

“The wall was one element out of several elements used to try to stop the intrusion of the suicide-bombers. In the beginning, the massive intrusion of the suicide-bombers came from the West Bank. The moment the wall was constructed on the north-western side of the West Bank, the statistics showed a drastic drop in the number of suicide-bombers who came in.”

Dr. Fine recognises that the southern part of the West Bank is not hermetically closed, but he doesn’t think that matters. “Most of the suicide terrorists came from cities such as Nablus and Jenin, in the north of the West Bank. Checkpoints ensure that they cannot travel south.”

The fact that by building the wall Israel has taken a lot of Palestinian land is their own fault, thinks Dr. Fine. “If they hadn’t sent suicide terrorists, the wall would not have been necessary.”

Families separated
Only 14 percent of the total route of the wall actually stands on the internationally recognised border as it was before the 1967 war. In many places it cuts deep into the West Bank for a number of kilometres. A strict and bureaucratic licensing system makes sure most Palestinians do not have access to the areas behind the wall. This negatively affects the lives of at least 700,000 Palestinians. Families are separated, farmers are cut off from their fields and children are kept away from their schools.

Around 125,000 Palestinians are surrounded on three sides and 35,000 are completely cut off in enclaves.

“Israel is creating ghettos”, says a Palestinian petrol pump owner in East Jerusalem. His petrol station is right next to the wall which separates the Palestinian East Jerusalem from the West Bank. He has lost two thirds of his income because of the wall.
 

“All walls fall”
Many Palestinians shrug their shoulders at the International Court of Justice’s ruling. In their eyes it has had no effect. Nevertheless the ruling is very important, thinks spokesperson for aid agency Oxfam, Michael Bailey.

“The ruling pointed out to the international community that it had a responsibility not to recognise the wall.”

Both Mr Bailey and Dr. Fine are convinced the wall will not last for long.

“What is being built now can be broken down just as quickly,” says Dr Fine. “People have built walls throughout history. All walls fall in the end. As soon as a peace agreement is signed, this wall, too, will lose its value.”

In het jaar na ‘Annapolis’ zijn ruim vijfhonderd Palestijnen omgekomen door Israëlisch geweld en bouwde Israël duizenden huizen in Palestijns gebied. In Jeruzalem pleegden Palestijnen drie aanslagen en Hamas vuurde vanuit Gaza honderden raketten af op het zuiden van Israël.

Een van de belangrijkste verplichtingen waaraan Israël moest voldoen was de bevriezing van de huizenbouw in de nederzettingen. Sinds Annapolis zijn de bouwactiviteiten alleen maar toegenomen. Israël bouwt nu bijna vijfduizend huizen in Palestijns gebied, vooral in Oost-Jeruzalem. Volgens Israël is dit niet illegaal. Het zou gaan om ‘natuurlijke groei’ van de stad.

Ook het aantal verleende bouwvergunningen staat haaks op de belofte die werd vastgelegd in Annapolis. Op de Westelijke Jordaanoever kregen joodse kolonisten in het afgelopen jaar drie keer zoveel vergunningen als in het jaar daarvoor. Ook het kolonistengeweld op de Westoever nam fors toe.

Israël klaagt op zijn beurt over het gebrek aan veiligheid in Jeruzalem en rond de Gazastrook. De Palestijnse Autoriteit zou volgens premier Olmert nog te weinig doen om die veiligheid te garanderen.

De partijen hebben vanaf het begin van het Annapolis-proces niet vrijuit kunnen onderhandelen. Olmert raakte verstrikt in onderzoeken naar fraude en de Palestijnse president Abbas kon geen vrede sluiten met Hamas.

De schrale winst van Annapolis zit hem in het feit dat de partijen na zeven jaar directe gesprekken voeren. Begin deze maand deden minister van Buitenlandse Zaken Livni en Abbas verslag van de resultaten. De sobere ontmoeting in het Egyptische Sharm el-Sheikh duurde slechts twee uur. Na afloop zeiden beiden nog altijd vertrouwen te hebben in de goed afloop van de onderhandelingen.

Volgens Israëlische mensenrechtenorganisaties past het voorval in een patroon waarbij Israël het aantal Arabieren in Oost-Jeruzalem langzaam probeert te verminderen. De situatie ter plekke laat echter een nog verdergaande ontwikkeling zien: de joodse kolonisten proberen hun nederzettingen in het oosten van de stad naar elkaar toe te laten groeien om zo de Oude Stad te omsingelen. Zo ondermijnen zij de Palestijnse claim op Oost-Jeruzalem als hoofdstad van een toekomstige Palestijnse staat.

Fawzieh al-Kurd, 52-jaar, woont in een tent in de wijk Sheikh Jarrah in Oost-Jeruzalem, op zo’n 100 meter van het huis waar ze een week geleden is uitgezet. Haar familie woonde daar sinds 1956. “Al mijn vijf kinderen zijn er geboren”, zegt Fawzieh.

Het huis was hen toegewezen door de VN nadat ze in 1948 waren gevlucht uit West-Jeruzalem. In 1967 wisten kolonisten het met succes te claimen op basis van een document dat stamt uit het Ottomaanse tijdperk. Daarna zou de advocaat van de al-Kurds het op een akkoordje hebben gegooid, zonder medeweten van de familie. Hij erkende de claim van de kolonisten en in ruil daarvoor mocht de familie in het huis blijven wonen. De al-Kurds weigerden huur te betalen aan de kolonisten. Hun jarenlange strijd eindigde een week gelden met de uitzetting van de familie.

Volgens kolonistenorganisatie Ateret Cohanim wordt niemand zomaar uit zijn huis gezet. “De al-Kurds woonden daar illegaal”, aldus woordvoerder Daniel Lauria. Sinds 2001 wordt een deel van huis al bewoond door kolonisten. Destijds is ook voor hen een uitzettingsbevel uitgevaardigd, maar daar is nooit gehoor aan gegeven.

De al-Kurds zijn uitgegroeid tot het symbool van verzet tegen de kolonisatie van Oost-Jeruzalem. Ze zijn nu in afwachting van een beslissing van het Israëlische hooggerechtshof.

“Jeruzalem mag nooit worden opgedeeld. Het is de eeuwige hoofdstad van het joodse volk. Israël en Jeruzalem zijn aan ons beloofd door God,” zegt Yossi, een van de bewoners van een nederzetting die niet met achternaam genoemd wil worden. Oost-Jeruzalem wordt sinds 1967 door Israël bezet. Het koloniseren van bezette gebieden is illegaal volgens internationaal recht.

De kolonistenorganisaties houden vol dat ze hun grond op legale manier kopen. Technisch gezien klopt dit. Er zijn genoeg Palestijnse families in financiële nood die zwichten voor de dikke pakken bankbiljetten waarmee de kolonisten zwaaien. Er zijn gevallen bekend waarbij de gemeente de kolonisten tipt over Palestijnen met grote schulden.

Er zijn veel kolonistenorganisaties actief in Oost-Jeruzalem, maar de meeste gekoloniseerde grond valt uiteindelijk onder jurisdictie van de Israel Lands Authority (ILA). Dit is een overheidsinstelling die nauwe banden heeft met de kolonisten.

“Via deze organisatie worden de kolonisten financieel gesteund. Zo knapt de ILA klusjes op waar de staat zelf niet mee weg komt,” zegt Meir Margalit, gemeenteraadslid in Jeruzalem voor de linkse Meretz partij.

De grond in Oost-Jeruzalem is door Israël onderverdeeld in bepaalde categorieën, zo legt Margalit uit. “Veel braakliggende percelen zijn bijvoorbeeld ingedeeld in de groep ‘onbekende eigenaar’. Palestijnen mogen hier niet bouwen. De ILA heeft daarnaast veel grond in het oosten van de stad uitgeroepen tot ‘groene zone’. In de bestemmingsplannen wordt dan aangegeven dat hier parken moeten komen, maar in de praktijk wordt deze grond na verloop van tijd overgedragen aan kolonistenorganisaties.”

Het succes van de kolonistenbeweging bij het verkrijgen van nieuwe huizen heeft ertoe geleid dat veel nederzettingen nauwelijks worden bewoond. Zo wonen op de Olijfberg slechts twee kolonisten in een complex dat bestaat uit acht appartementen.

De omgeving van nieuwe nederzettingen wordt direct ‘Israëlisch gemaakt’. Dit is een proces dat zich langzaam voltrekt door het plaatsen van op het eerste gezicht onschuldige symbolen. Zo worden de nederzettingen door de gemeente voorzien van lantaarnpalen, nieuwe bestrating en vuilniscontainers zoals die gebruikt worden in West-Jeruzalem. De kracht van deze elementen zit hem in het feit dat ze neutraal lijken en daarom geen bezwaren oproepen.

“Het geeft de indruk dat de Palestijnen in Israël wonen, terwijl in wezen een joodse gemeenschap is overgebracht naar het Palestijnse Oost-Jeruzalem,” zegt Jimmy Johnson van de Israeli Committee Against House Demolitions.

De nederzettingen hebben nog een onverwacht paradoxaal neveneffect. Het uitheemse karakter ervan versterkt de Palestijnse identiteit van de buurt. Zo verstevigen de kolonisten het politieke bewustzijn van de Palestijnen. “Na ruim 40 jaar bezetting is de kloof tussen het oosten en het westen van de stad dieper dan ooit. De nederzettingen maken van Jeruzalem een tijdbom die ieder moment af kan gaan,” aldus gemeenteraadslid Meir Margalit.

“Zo’n 3.000 jaar geleden koos koning David Jeruzalem als hoofdstad voor het Joodse volk. Ik zie mijn rol als onderdeel van een keten die toen is gestart”, aldus Barkat. Tijdens de persconferentie noemde hij Jeruzalem ‘de eeuwige hoofdstad van Israël’.

In zijn overwinningsspeech zei Barkat dat hij de burgemeester voor alle inwoners van Jeruzalem wil zijn. Ook van diegene die niet op hem gestemd hebben. Deze zinsnede lijkt losjes geïnspireerd op de overwinningsspeech van Barack Obama. Ook het inmiddels bekende adagium ‘Change’ kwam veelvuldig terug in de campagne van de 49-jarige software ondernemer.

Volgens de Israëlische media heeft de seculiere Barkat zijn overwinning vooral te danken aan verdeeldheid binnen de ultra-orthodoxe gemeenschap. Hij versloeg zijn rivaal, de rabijn Meir Porush, met grote cijfers. Toch is de verkiezing van de Barkat ook een teken dat veel inwoners van Jeruzalem de toenemende invloed van de religieuzen zat zijn.

Barkat is aanhanger van de status quo in de stad. “Iedereen moet hier in vrede kunnen leven, joden en moslims, religieuzen en seculieren.” Zijn doel is om de tweedeling in Jeruzalem te vervagen. Hij is dan ook fel tegenstander van de opdeling van de stad, zoals de Palestijnen graag zouden zien.

Om de toenemende woningnood te lenigen wil hij de illegale joodse nederzettingen in het bezette Oost-Jeruzalem flink uitbreiden. Volgens Barkat zullen de Palestijnen hier ‘geen last van hebben’. “Er wonen toch ook Arabieren tussen de joden in het Westen van de stad?!”, aldus de nieuwe burgemeester tijdens de persconferentie. Op de vraag hoe hij hiermee de harten van de Palestijnse bevolking wil winnen, kwam geen antwoord.

“Ik wil geen conflict in Jeruzalem. In tegendeel. Ik geloof in de dialoog. Maar we moeten uitbreiden in Oost-Jeruzalem. De kunst is om dit op een manier te doen die niet ten kost gaat van de Palestijnen.”