Van aanranding tot verkrachting, en van belastingontduiking tot vriendjespolitiek, Israël heeft zo’n beetje alle beschuldigingen al voorbij zien komen. Of al die aantijgingen waar zijn of niet, ze hebben geleid tot een diep wantrouwen ten opzichte van de politiek.

Volgens de recherche is er genoeg bewijs om Olmert in ten minste twee zaken te vervolgen. De eerste zaak draait om het aanmenen van honderdduizenden dollars aan smeergeld van een rijke Amerikaanse Zakenman. De tweede zaak gaat over vliegreizen die door Olmert dubbel zouden zijn gedeclareerd. Daarnaast lopen er nog drie onderzoeken naar de premier. Alle zaken speelden overigens in de tijd dat Olmert nog burgemeester en later minister was.

Volgens professor Ariel Bendor van de Bar-Ilan Universiteit in Tel Aviv zou een gewone sterveling voor lange tijd de gevangenis indraaien voor deze vergrijpen. Maar zoals zoveel Israëlische leiders zal Olmert waarschijnlijk de dans ontspringen. “En dat is precies wat er mis is met de door-en-door corrupte politiek in Israël”, zegt Bendor. Ook Olmert’s voorgangers Netanyahu en Sharon hebben het aan de stok gehad met justitie in verband met corruptie. Beiden zijn nooit veroordeeld.

De beslissing om daadwerkelijk over te gaan tot vervolging van Olmert ligt in handen van Advocaat Generaal Menachem Mazuz. In het verleden hebben voorgangers van Mazuz meerdere keren adviezen om Israëlische leiders te vervolgen, in de wind geslagen. De advocaten van Olmert noemde de nieuwe stap van de politie dan ook ‘betekenisloos’. Het besluit over vervolging van de premier valt pas over enkele weken.

Ondanks dat er inmiddels vijf onderzoeken lopen naar vermeend frauduleus gedrag van Olmert, is hij niet eens de allergrootste boef. Israëlische politici zijn in de afgelopen jaren beschuldigd van een reeks ernstige misdrijven, inclusief zedendelicten. Slechts zelden werden ze veroordeeld.

In 2006, op de vooravond van de Tweede Libanon oorlog, bezocht minister Haim Ramon van Justitie een afscheidsfeestje van een van zijn medewerkers, een 20-jarige vrouwelijke soldaat die naar het front werd gestuurd. Na het feestje duwt Ramon (getrouwd met twee kinderen) met kracht zijn tong in de mond van de soldaat. Ramon werd kort daarna vice-premier.

De voormalige president Moshe Katsav is de enige die daadwerkelijk is veroordeeld voor een ernstig vergrijp. Een van zijn directe medewerkers beschuldigde hem in 2006 van verkrachting. In de rechtszaak gooide Katsav het op een akkoordje met Justitie. In ruil voor een bekentenis van seksuele intimidatie werd hij niet vervolgd voor aanranding en verkrachting. Wel werd hij oneervol ontslagen en moest hij het slachtoffer een schadevergoeding betalen.

In de Israëlische media, maar ook in het buitenland, wordt druk gespeculeerd over de oorzaken van dit morele verval in de politiek. Aan de Amerikaanse universiteit Harvard wordt er zelfs onderzoek naar gedaan. In dat onderzoek stelt columnist Amotz Asa-El van de Jerusalem Post dat vooral de ideologische plooibaarheid van de Israëlische leiders bijdraagt aan de morele crisis.

In het verleden hadden de leiders een duidelijk pad; ofwel links, ofwel rechts. Tegenwoordig ontbreken duidelijke principes”, stelt Asa-El. Olmert’s eigen partij, Kadima, is een middenstroming zonder duidelijke ideologische samenhang. Olmert is rechts, Ramon is links. Volgens Asa-El zijn beide heren daarom een goed voorbeeld van de huidige generatie politici. “Ze zijn nauwelijks nog verbonden met hun oorspronkelijke ideologie. Hierdoor ontstaat moreel verval”, aldus Asa-El.

Columnist Yossi Klein Halevi van het academisch centrum Shalem in Jeruzalem zoekt de oorzaak juist bij de oudere generatie politici. “Zij hebben zichzelf te veel macht en middelen toegeëigend.” Volgens Halevi is de Arbeidspartij te lang op een oneerlijke manier in het zadel gehouden. “Toen de macht in 1977 langzaam verschoof van links naar het rechtse Likud, was de eerste gedachte: nu is het tijd om onszelf te helpen”, zo redeneert Halevi.

Op 17 september kiest Kadima een nieuwe partijleider. De grootste kanshebber om Olmert op te volgen is de huidige minister van Buitenlandse Zaken Tzipi Livni. Zij is tijdens haar loopbaan niet eerder met Justitie in aanraking geweest en wordt daarom door veel Israëli’s gezien als een eerlijk politicus.

In de huidige Israëlische regering wordt nauwelijks rekening gehouden met de terugkomst van de 79-jarige Sharon. De draaiboeken voor zijn dood liggen al anderhalf jaar klaar. “Natuurlijk krijgt hij een staatsbegrafenis, maar er komt géén dag van nationale rouw”, aldus woordvoerder Mark Regev van het ministerie van Buitenlandse Zaken. “En mocht hij vandaag ontwaken, dan is hij natuurlijk niets anders dan een voormalig premier.”

In Israël is het een nationale sport geworden om de precieze datum van het overlijden van Sharon te voorspellen. Op het internet circuleren meerdere samenzweringstheorieën over het tijdstip van zijn dood. Boze tongen beweren dat zijn dood zou worden uitgesteld tot vlak voor de volgende verkiezingen. Opvolger en partijgenoot Ehud Olmert zou zich dan als staatsman kunnen profileren door strakke regie te voeren over het verplichte ceremonieel. Ook zou het voor de tegenstanders van Sharon’s Kadima-partij moeilijker worden om vlak na zijn dood campagne te voeren.

Gezien de toestand waarin Sharon verkeert, ligt de beslissing over zijn lot in handen van zijn familie. Die spreekt zich vooralsnog niet uit over wat er met hem moet gebeuren. De familie heeft de pers dingend verzocht om zowel hen als de verzorgers van Sharon met rust te laten.

Sharon ligt sinds mei vorig jaar in het luxe Sheba ziekenhuis bij Tel Aviv, waar hij kunstmatig wordt beademd. Tijdens zijn ‘slaap’ heeft hij gereageerd op verschillende prikkels die hem zijn toegediend, aldus zijn artsen. Volgens een voormalige adviseur van Sharon is de familie er daardoor van overtuigd dat de staatsman alsnog uit zijn coma zal ontwaken. Dit lijkt ijdele hoop want sinds zijn opname in Sheba is geen noemenswaardige verandering opgetreden in zijn situatie

De familie is geenszins van plan om de beademing te stoppen. Volgens een bepaalde interpretatie van de joodse wet is het verboden om euthanasie te plegen. Maar er zijn ook joodse artsen die menen dat het in bijzondere gevallen wél is toegestaan. Het Israëlische rabbinaat is diep verdeeld over de vraag wat in dit geval toelaatbaar is. 

Ariel Sharon is tweemaal weduwnaar. De zus van zijn eerste vrouw werd zijn tweede echtgenote. Hij is vader van 3 zonen, van wie een is omgekomen bij een wapenongeluk. In het testament van Sharon staat dat hij naast zijn tweede vrouw begraven wil worden op zijn boerderij in de Negev-woestijn, en niet op de Herzl-berg, het pantheon van Israëlische helden en politici.